عترت، مسیر زندگی

ظفر و پیروزی همزاد صبر است

امام رضا(ع) در روایتی می فرمایند: «چه نیکوست صبر و انتظار فرج، آیا سخن بنده صالح خدا [ شعیب ] را نشنیدی که فرمود: «و انتظار برید که من [ هم ] با شما منتظرم» و «پس منتظر باشید که من [هم] با شما از منتظرانم»، «بر شما باد به صبر و بردباری؛ چرا گشایش بعد از ناامیدی فرا می ‏رسد و به تحقیق کسانی که پیش از شما بودند از شما بردبارتر بودند.» این بیانات و نیز توصیه روایاتی دیگر از ائمه معصومین(ع) جایگاه و ضرورت صبر در سبک زندگی منتظرانه و عبور سلامت از فتنه ها و مصائب عصر غیبت را ثابت می کند.

سبک زندگی منتظرانه بر محور صبر

سبک زندگی منتظرانه مانند تمام سبک های زندگی، هدف مشخصی را دنبال می کند زیرا در تعریف سبک زندگی آمده است که بنا داریم رفتارهایی را بر اساس باور انجام دهیم تا به یک هدف بزرگی که تعیین کرده ایم دست پیدا کنیم.

در سبک زندگی منتظرانه نیز به همین گونه است و یک منتظر امام زمان (عج) ضمن آن که بنا دارد نیازمندی‌های فعلی خود را براساس واقعیت های موجود عصر غیبت تنظیم کند و بایسته های دینی خود مانند حفظ دین و … را انجام دهد یک آرمان بلندی مبنی بر ایجاد آمادگی در خود و جامعه برای زمینه سازی ظهور در حد توان دارد که این هدف و آرمان بلند، جایگاه صبر را در این سبک زندگی مشخص می کند.

اساساً آرمان و هدف بلند زندگی، در نقطه ای قرار دارد که دسترسی به آن خیلی آسان نیست. آرمان بلند ظهور امام زمان (عج) یک هدف بسیار بزرگ است که برخی تصور می‌کنند، این آرمان رویایی است، در حالی که واقعیت است و طبق وعده خداوند محقق خواهد شد اما به این دلیل که در یک قله مرتفع، میان اهداف زندگی قرار گرفته، طبیعتاً دسترسی به آن کار دشواری است لذا بر همین اساس، سبک زندگی بر اساس رسیدن به این قله بر محور صبر تعریف می شود زیرا برای رسیدن به این قله بلند باید کارهای مختلفی را انجام داد و در ضمن باید در برابر موانعی که پیش روی انسان ایجاد می شود نیز مقاومت کرد و دلسرد نشد.

مجموعه کارهایی که شخص باید انجام دهد تا آرام آرام به این قله برسد یعنی گام هایی که باید بردارد و نوع برخورد و تعاملاتی که با موانع و چالش‌های پیش رو، رخ می دهد لزوم برخورداری از صبر را حتمی می کند.

صبر و ظفر؛برادران دوقلو

در روایات، پیرامون صبر اشاره شده است که صبر و ظفر به معنای پیروزی، برادرهای دوقلوی یکدیگر هستند و هر جا بنا است پیروزی اتفاق بیفتد باید صبر نیز وجود داشته باشد یعنی اگر ما اهل استقامت و مقاومت نباشیم همزاد آن یعنی ظفر و پیروزی نیز محقق نخواهد شد.

اهل بیت علیه السلام در روایات خود پیرامون انتظار ظهور امام زمان (عج) صبر را با انتظار کنار یکدیگر گذاشتند. به طور مثال در برخی از روایات آمده است که انتظار فرج به این معنا است که باید صبر داشته باشیم یعنی یکی از ارکان انتظار صبر است.

انتظار به معنای ایمان، اعتقاد داشتن به یک موضوع و امید داشتن برای دستیابی به آن و در نهایت تلاش برای رسیدن است که هر سه این مراحل با یکدیگر نیازمند به صبر است.

امام رضا علیه السلام می فرمایند: نیکوست که انسان صبور باشد و توام با آن انتظار ظهور امام زمان (عج) را نیز داشته باشد. تصور بسیاری آن است که اهل بیت علیه السلام صبر را در باب انتظار ظهور امام زمان (عج) مطرح کردند در حالی که منظور و معنای ظهور امام زمان (عج) فرج نهایی است.

مقام معظم رهبری در بیانات مهدوی خود که در کتاب «ما منتظریم» گردآوری شده، می فرمایند: «انتظار فرج مطرح شده در روایات، حد نهایی و کاملش مربوط به ظهور حضرت حجت(عج) است که باید در این زمینه لوازم مورد نیاز را داشته باشیم» اما اینکه تمام مومنان و منتظران در زندگی شخصی خود دارای چالش هایی باشند و دچار گره ها و مشکلاتی شوند و بنا داشته باشند مسیر دین و تقوا را طی کنند بر اساس روایت امام رضا علیه السلام حل این مشکلات با انتظار توأم با صبر محقق می شود.

انواع صبر

صبر یکی از مهم ترین ارکان این سبک زندگی است و اگر در روایات آمده است که صبر همانند سر برای ایمان است و اگر صبر برود ایمان می میرد به این معناست که اگر منتظری در سبک زندگی خود عنصر صبر را داشته باشد در واقع آراسته به ویژگی ها و معیارهای سبک زندگی منتظرانه شده است و اگر نباشد تنها شعار داده است.

در فرهنگ دینی صبر به سه قسمت تقسیم بندی می شود، برخی از صبرها، مقاومت در برابر چالش ها و موانع است و به معنای از راه بیرون نرفتن و ناامید نشدن تا رسیدن به موفقیت است که به صبر بر مصیبت تعبیر می شوند اما برخی از صبرهای دیگر در مواجهه با رفتارهای نامناسب وضع شده است که در سبک زندگی منتظرانه باید وجود داشته باشد که بر اساس روایات به صبر بر معصیت و گناه شناخته می شود.

آخرین نوع صبر نیز صبر بر انجام رفتارهای مورد نیاز برای رسیدن به قله ظهور است که براساس روایات، صبر بر واجبات محسوب می شود به این معنا که در سبک زندگی منتظرانه واجباتی وجود دارد که یک منتظر باید صبورانه آنها را انجام دهد تا ان‌شاءالله ظهور امام زمان (عج) محقق شود.

حجت‌الاسلام «حسن ملایی»،مدیر گروه اخلاق و تربیت مرکز تخصصی مهدویت

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *